Tai biến và đột quỵ có giống nhau hay không ?

Hiện nay tỉ lệ người mắc bệnh tai biến mạch máu não và đột quỵ não đang gia tăng. Theo thống kê thì mỗi năm Việt Nam có khoảng 200 000 người bị mắc bệnh tai biến và đột quỵ não nhưng mọi người vẫn còn mơ hồ, chưa hiểu biết nhiều về những căn bệnh này. Vậy đột quỵ và tai biến có phải là hai bệnh khác nhau? Nguyên nhân nào dẫn đến những căn bệnh nguy hiểm này, cách sơ cứu và phòng ngừa ra sao?

Thực ra thì đột quỵ hay tai biến mạch máu não là cụm từ để chỉ tình trạng bệnh lý cấp tính gây ra bởi sự thiếu máu đột ngột của toàn bộ hay một phần não bộ. Khi cơ thể thiếu máu ở một vùng bất kì thì màng ôxy và chất dinh dưỡng cần thiết sẽ không đến được các tế bào não để nuôi não khiến cho các tế bào não chết đi. Điều này khiến một bộ phận cơ thể bị tê, yếu, liệt nửa người hoặc hôn mê và có thể tử vong do máu tràn vào não thất do phần não bị tổn thương chi phối dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng đến tri thức, vận động và cảm giác của những vùng cơ thể.

Theo thống kê thì hiện nay có ba dạng tổn thương của mạch máu não trong đột quỵ.

 - Thứ nhất là tình trạng bao bọc và chèn ép những khoảng còn trống quanh não do máu thoát ra từ lòng mạch do xuất huyết dưới khoang màng nhện gây nên.

 - Thứ hai là tình trạng nhồi máu não: do động mạch nuôi não bị tắc nghẽn cấp tính, vì cục máu đông hay mảng xơ vữa làm bít lại. Đây là dạng nhẹ nhất của đột quỵ. Bệnh nhân không tử vong, nhưng di chứng để lại khá nhiều, thậm chí rất nặng nề.

 - Thứ ba là tình trạng đột quỵ nặng nề nhất, khi các động mạch trong não bị vỡ nguyên nhân chính là do tình trạng xuất huyết não gây nên.

Cách sơ cứu và phòng ngừa khi bị đột quỵ và tai biến mạch máu não

Khi cơ thể có những hiện tượng sau đây thì nên khẩn trương đưa đến bệnh viện: đột nhiên suy giảm thị lực như: mỏi mắt, mắt nhìn mờ hoặc đột nhiên thấy nhòe, có thể chỉ bị ở một bên mắt hay có cảm giác nặng tay chân, hoặc yếu đột ngột ở nửa người, nửa mặt, hay nói khó hoặc bị đau đầu dữ dội…

Vấn đề sơ cứu tại nhà vô cùng quan trọng. Đầu tiên là tránh cho bệnh nhân bị té ngã, vì té ngã có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh. Nên để nạn nhân nằm nghiêng qua một bên, cho ói hết thức ăn, móc hết đàm nhớt trong họng để người bệnh dễ thở. Lưu ý, người nhà không tự ý sử dụng thuốc hạ huyết áp nếu không có chỉ định của thầy thuốc, đặc biệt là không nên cạo gió, cắt lể… Với những trường hợp nặng, cơ sở y tế ở xa thì việc chuyển người bệnh cũng cần phải cân nhắc. Tốt nhất là nên gọi xe cứu thương.

Những người bị bệnh cao huyết áp nên thay đổi cách sống và làm việc, tránh xa rượu bia, thuốc lá, tránh làm việc căng thẳng, thể dục đều đặn, vừa sức và nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, nhằm tầm soát các rối loạn và các yếu tố nguy cơ dẫn đến những thiệt hại không đáng có về sức khỏe cũng như tính mạng do bệnh đột quỵ và tai biến mạch máu não gây nên.

PGS-TS Nguyễn Hoài Nam, giảng viên Trường ĐH Y Dược TP.HCM

Theo: PNO